Lymfoedeem
Lymfoedeem is een overmatige ophoping van eiwitten en vocht in het weefsel tussen de lichaamscellen. Het ontstaat als gevolg van een verstoord evenwicht in aan- en afvoer van vocht.
De meest voorkomende oorzaak is beschadiging of slechtere werking van het lymfsysteem waardoor vermindering van de transportcapaciteit van het lymfesysteem ontstaat. Bijvoorbeeld na het verwijderen van lymfeklieren of bij een aangeboren afwijking van het lymfesysteem.
Door het vasthouden van vocht zwelt het lichaamsdeel op. Enkele plaatsen waar lymfoedeem vaak ontstaat zijn de enkels en benen. Oedeem in de arm kennen we van de borstoperatie bij borstkanker.
Lymfoedeem kan primair zijn, daarmee wordt bedoeld aangeboren en lymfoedeem kan secundair zijn, daarmee wordt bedoeld verworden tijdens het leven. Bijvoorbeeld na een operatie of een ongeluk.
Ook wordt er gesproken over dynamisch lymfoedeem, hier is sprake van als het lymfsysteem zelf in tact is maar er (tijdelijk) te veel vocht verplaatst moet worden. Denk bijvoorbeeld aan het opzwellen van een verstuikte enkel.
Lymfoedeem is de meest voorkomende vorm van oedeem en goed te behandelen.
Lipoedeem
Lipoedeem betekent letterlijk ‘vetzwelling’. Bij lipoedeem is er sprake van een stoornis in de aanmaak van vetweefsel. De vetcellen in het weefsel bij lipoedeem zijn vergroot, trekken vocht aan en houden dit vast. Als gevolg van deze aandoening zwellen er grote hoeveelheden ongelijkmatig verdeeld vet en vocht op. Dit gebeurt onder de huid van de heupen, dijen, bovenbenen, knieën en onderbenen. De vetophoping loopt door tot net boven de enkels en men heeft daarbij slanke voeten. Ook het middel blijft smal.
Minder vaak komt voor dat ook de armen zijn aangedaan. Maar ook bij lipoedeem aan de armen zullen de handen slank blijven.
Lipoedeem komt (bijna) alleen bij vrouwen voor. Lipoedeem is pijnlijk en er ontstaat snel blauwe plekken.
Kenmerkend is dat bij afvallen de benen dik blijven, in de vorm van een (paard)rijbroek. Ook is kenmerkend dat het aan beide benen voorkomt, lymfoedeem is vaak maar aan één zijde.
Doordat lipoedeem vaak voorkomt in combinatie met overgewicht kunnen er beschadigingen aan het lymfestelsel ontstaat waardoor een combinatie van lymfoedeem en lipoedeem aanwezig is.
Het vocht van lipoedeem zelf kan niet afgevoerd worden door therapie, maar zoals gezegd is er vaak bijkomend lymfvocht wat wel behandeld kan worden. Ook kan het bij lipoedeem fijn zijn om compressiekousen te dragen of een langere soort legging.
Veneus oedeem
Veneus oedeem ontstaat door afwijkingen in de bloedvaten in de benen. De kleppen werken niet meer waardoor de bloeddoorstroming en daarmee het afvoer van vocht afneemt. Veneus oedeem komt vaak voor bij ouderen en bij zwangere vrouwen. Er kan sprake zijn van spataderen, en bruine verkleuringen op de huid.
Veneus oedeem wordt erger als men weinig beweegt en als de benen vaak omlaag zijn zoals bij zitten aan een tafel of bureau.
Veneus oedeem is goed te behandelen met MLD en compressie.
